Có một cách rất đặc biệt để hiểu về nước Nhật

Người ta thường nói, muốn hiểu một đất nước hãy ghé khu chợ của họ. Nhưng với Nhật Bản, có lẽ còn một nơi đáng để ghé hơn cả: một xưởng nấu sake.

Bởi nếu sushi kể câu chuyện về biển cả, trà đạo phản ánh triết lý sống, thì sake lại là nơi hội tụ của thiên nhiên, thời gian và sự kiên nhẫn. Chỉ trong một chén rượu nhỏ, người Nhật gửi gắm cách họ đối xử với đất đai, nguồn nước, mùa màng và cả nghề thủ công đã được truyền qua nhiều thế hệ.

Giữa thành phố Kobe, có một nơi đã gìn giữ câu chuyện ấy suốt gần ba thế kỷ. Đó là Hakutsuru Sake Brewery – một trong những nhà máy sản xuất sake nổi tiếng nhất Nhật Bản, đồng thời cũng là điểm đến giúp du khách hiểu vì sao sake không đơn thuần là một loại đồ uống, mà là một phần của văn hóa Nhật.

Hakutsuru Sake Brewery – Hơn 280 năm gìn giữ một nghề truyền thống

Được thành lập vào năm 1743, Hakutsuru Sake Brewery tọa lạc tại quận Nada, thành phố Kobe, tỉnh Hyogo. Đây là vùng sản xuất sake lớn nhất Nhật Bản và từ lâu đã được xem là “thánh địa” của những người yêu thích loại rượu truyền thống này.

Không phải ngẫu nhiên Nada trở thành cái nôi của sake.

Nơi đây sở hữu nguồn nước ngầm Miyamizu nổi tiếng, giàu khoáng chất nhưng chứa rất ít sắt – điều kiện lý tưởng để quá trình lên men diễn ra ổn định. Cùng với đó là giống gạo Yamada Nishiki, được mệnh danh là “vua của các loại gạo làm sake”, và khí hậu mùa đông mát lạnh giúp hương vị rượu trở nên thanh khiết hơn.

Suốt hơn 280 năm, Hakutsuru vẫn trung thành với triết lý tôn trọng truyền thống nhưng không ngừng cải tiến. Chính sự kết hợp hài hòa ấy đã đưa thương hiệu trở thành một trong những biểu tượng của ngành sake Nhật Bản.

Điều gì tạo nên một chai sake hảo hạng?

Nhiều người vẫn nghĩ sake đơn giản là rượu làm từ gạo. Nhưng thực tế, để tạo nên một chai sake ngon, người Nhật phải chăm chút đến từng chi tiết nhỏ nhất.

Điều đầu tiên là gạo.

Khác với gạo dùng trong bữa ăn hằng ngày, gạo làm sake có hạt lớn hơn và chứa nhiều tinh bột hơn. Trước khi nấu, người ta sẽ mài bỏ lớp vỏ bên ngoài để loại bỏ protein và chất béo – những thành phần có thể ảnh hưởng đến hương vị.

Có những dòng sake cao cấp chỉ giữ lại khoảng 35–50% lõi hạt gạo. Phần còn lại được mài bỏ hoàn toàn.

Tiếp theo là men Koji – loại nấm đặc biệt có khả năng chuyển hóa tinh bột thành đường. Đây được xem là “linh hồn” của quá trình sản xuất sake, bởi nếu không có Koji, gạo sẽ không thể lên men thành rượu.

Yếu tố thứ ba là nguồn nước.

Khoảng 80% thành phần của sake là nước, vì vậy chất lượng nguồn nước gần như quyết định hương vị cuối cùng. Chính nguồn nước Miyamizu đã góp phần tạo nên danh tiếng của vùng Nada suốt hàng trăm năm.

Cuối cùng là thời gian và con người.

Người Nhật tin rằng làm sake không chỉ cần công thức chính xác mà còn cần sự kiên nhẫn. Chỉ một thay đổi nhỏ về nhiệt độ hay thời gian lên men cũng có thể tạo nên hương vị hoàn toàn khác.

Có lẽ vì thế mà người Nhật vẫn ví nghề làm sake là cuộc đối thoại giữa con người và thiên nhiên.

Khám phá Hakutsuru Sake Brewery có gì thú vị?

Điều khiến Hakutsuru trở thành điểm đến yêu thích của du khách không nằm ở quy mô nhà máy, mà ở cách nơi đây kể câu chuyện về sake.

Khu bảo tàng được xây dựng ngay trên nền nhà máy cũ, tái hiện gần như nguyên vẹn quy trình sản xuất truyền thống.

Du khách sẽ lần lượt đi qua từng công đoạn: từ mài gạo, hấp gạo, nuôi men Koji, lên men cho đến ép và ủ rượu. Những mô hình người thợ kích thước thật cùng các dụng cụ bằng gỗ cổ khiến cả không gian như đưa bạn quay về Nhật Bản của vài trăm năm trước.

Không cần là người sành rượu, bạn vẫn dễ dàng bị cuốn hút bởi sự chỉn chu trong từng chi tiết và niềm tự hào mà người Nhật dành cho nghề truyền thống của mình.

Sau hành trình tham quan, khu tasting là nơi được nhiều du khách yêu thích nhất.

Tại đây, bạn có thể thưởng thức nhiều dòng sake với hương vị khác nhau – từ thanh nhẹ, thơm mùi trái cây đến đậm đà với hậu vị kéo dài. Đây cũng là cơ hội để cảm nhận sự khác biệt giữa các phong cách sake mà trước đó có lẽ bạn chưa từng biết.

Những điều thú vị về sake mà không phải ai cũng biết

Không phải sake nào cũng được uống nóng. Trên thực tế, nhiều dòng sake cao cấp lại được khuyên dùng ở nhiệt độ lạnh để giữ trọn hương thơm.

Loại gạo dùng để làm sake cũng không phải loại gạo dùng trong bữa cơm hằng ngày. Chúng được trồng riêng với mục đích sản xuất rượu.

Trong các nghi lễ Thần đạo, sake còn được xem là lễ vật dâng lên các vị thần như lời cảm ơn dành cho thiên nhiên và một mùa màng bội thu.

Ngay cả tên gọi Hakutsuru cũng mang ý nghĩa rất đẹp. Trong tiếng Nhật, “Hakutsuru” nghĩa là Hạc Trắng – loài chim biểu tượng cho sự trường thọ, may mắn và những điều tốt đẹp. Hình ảnh ấy đã trở thành biểu tượng của thương hiệu suốt gần ba thế kỷ.

Vì sao Hakutsuru Sake Brewery đáng có mặt trong hành trình khám phá Kobe?

Giữa rất nhiều điểm tham quan nổi tiếng ở Kobe, Hakutsuru không phải nơi sôi động nhất.

Thế nhưng, đây lại là điểm dừng chân dành cho những ai muốn mang về nhiều hơn những bức ảnh đẹp.

Bởi sau chuyến tham quan, điều đọng lại không chỉ là hương vị của một ly sake, mà còn là sự thấu hiểu về cách người Nhật gìn giữ những giá trị truyền thống. Họ có thể dành hàng trăm năm để hoàn thiện một nghề, nâng niu từng hạt gạo, từng giọt nước và kiên nhẫn chờ thời gian tạo nên hương vị hoàn hảo.

Đó cũng là lý do khiến Hakutsuru Sake Brewery không chỉ là một nhà máy sản xuất rượu, mà còn là nơi kể câu chuyện về tinh thần Nhật Bản theo cách gần gũi và chân thật nhất.

Atlas Note

Bạn có biết?

Người Nhật hiếm khi rót sake cho chính mình. Trong những bữa tiệc truyền thống, họ thường rót rượu cho người đối diện trước như một cách thể hiện sự tôn trọng và gắn kết. Vì vậy, nếu có dịp thưởng thức sake tại Nhật Bản, hãy thử quan sát cử chỉ nhỏ này – bạn sẽ thấy văn hóa Nhật hiện diện ngay trong những điều giản dị nhất.